IGNACY KOŁSUT
NABOŻNE PIEŚNI ŁAWKOWE
Wydawca: In Crudo

  Na kolejnym albumie z Radomskiego śpiewa głównie Ignacy Kołsut (1918-2004), ale w części pieśni pomaga mu żona Zofia Kołsut (1922-2012). Oboje urodzili się i mieszkali we wsi Gliniec parafii Skrzyńsko, niedaleko Przysuchy. Jak sami mówili - "my to się dobraliśmy" - oboje dobrze śpiewali, a pan Ignacy chwalił żonę, że ma "lepszą melodię".

  Ignacy Kołsut był tzw. śpiewakiem ławkowym, czyli należał do nieformalnego zespołu, którego członkowie byli rdzeniem wykonawczym obrzędów pozaliturgicznych, jakie w szczególne miesiące czy dni były z inicjatywy samych parafian sprawowane w kościele, zwykle w godzinie poprzedzającą liturgię. Chodzi np. o październik czyli miesiąc różańcowy, poszczególne święta, dni odpustowe itd.

  Wspominam te nagrania jako przejmujące, 80-letni śpiewak pełen żaru i gorliwości wznosił się w swoich śpiewanych modlitwach ponad swoje słabe zdrowie. Nawet z czytaniem miał problemy, bo dotychczasowe okulary już nie wystarczały, wada wzroku posunęła się. Dlatego zauważycie państwo, że w różnych miejscach słowa bywają niewyraźne czy przekręcone.

  Skrzyńsko to stara, jeszcze średniowieczna parafia, miejsce szczególne także ze względu na cudowny obraz MB Staroskrzyńskiej, który był celem licznych pielgrzymek. Miejsce promieniowało swoją kulturą nie tylko religijną na całą okolicę. Istniała tu przez 100 lat kościelna orkiestra dęta i smyczkowa ufundowana w 1830 przez Wiktorię Malletską, W orkiestrze grali mieszkańcy wsi. Oprócz pobożności maryjnej Skrzyńsko wyróżniało się także żywym do niedawna kultem świętych - po różańcu śpiewano właśnie pieśni do świętych. Te wszystkie śpiewy i modlitwy prowadzili mężczyźni. Domeną kobiet było śpiewanie Godzinek do NMP. Cieszę się, że udało mi się nagrać XVI-wieczną Koronkę do NMP w pewnym sensie w jej ojczyźnie, bo w niedalekim Gielniowie urodził się i wychował Ładysław z Gielniowa, który najprawdopodobniej jest jej autorem (tekst oparty na tłumaczeniu z łaciny).

  Poprzednikami Ignacego Kołsuta wśród śpiewaków ławkowych byli m.in. Józef Nowosielski z Janikowa (ur. 1895) czy Jan Bilski ze Zbożennej (ur. 1914). Zostali oni nagrani przez ekipę KUL - ks. prof. Bolesława Bartkowskiego i prof. Jana Stęszewskiego w latach 70. Przypomnę tu też Piotra Młodawskiego ze Skrzyńska, który jest bohaterem poprzedniego albumu In Crudo.

Remek Mazur-Hanaj