RAPHAEL ROGINSKI & RUŽIČNJAK TAJNI
BURA
Wydawca: Instant Classic

  Pod koniec czerwca 2025 roku krakowska wytwórnia Instant Classic wydała album „Bura” Raphaela Rogińskiego i trio Ružičniak Tajni, w którego skład wchodzą serbskie artystki: Svetlana Spajić, Marina Džukljev i Tijana Golubović. Na płycie gościnnie wystąpili również Piotr Zabrodzki (LXMP, Mitch & Mitch) oraz Mila Gavrilovič.
Ružičniak Tajni (Tajemniczy Ogród), to wyjątkowe spotkanie polskich i serbskich tradycji muzycznych, efekt współpracy artystów poszukujących nowych form ekspresji, bazujących na dziedzictwie kulturowym Europy Środkowo-Wschodniej. Pomysłodawcą projektu jest Raphael Rogiński – polski gitarzysta, kompozytor i badacz, znany z eksperymentalnego podejścia do muzyki tradycyjnej i zamiłowania do improwizacji. W projekcie towarzyszą mu trzy wybitne, serbskie artystki, których twórczość świadomie łączy lokalne tradycje z nowoczesną ekspresją. Ich współpraca zaowocowała albumem „Bura”, nagranym w Serbii w listopadzie 2024 roku. Tytuł nawiązuje do charakterystycznego wiatru z północnych Bałkanów, symbolizującego zarówno siły natury, jak i napięcia kulturowe kształtujące tożsamość regionu.
Album jest muzycznym spotkaniem tradycyjnych pieśni serbskich – zrekonstruowanych w oparciu o tradycje ustne i materiały archiwalne – z nowoczesnymi środkami wyrazu. Kolejnym kluczowym elementem są oryginalne kompozycje Rogińskiego, inspirowane poezją suficką, przetłumaczoną na język serbski w XIX wieku. Warstwa dźwiękowa projektu opiera się na dynamicznej interakcji głosu, instrumentów smyczkowych i fortepianu. Spajić wnosi głębię archaicznych technik wokalnych, Golubović łączy idiom skrzypcowy z wokalnym, Džukljev tworzy złożone struktury harmoniczne, a Rogiński przekształca tradycję gitarową, wzbogacając ją o mikrotonalność i modalność.

"Na „Burę” z jednej strony składają się reinterpretacje ludowych pieśni z różnych regionów Serbii, dobrane tak, by jak najmocniej podkreślić wielokulturowy charakter Bałkanów, gdzie Słowiańszczyzna przeplata się z wpływami łacińskimi, albańskimi, greckimi, tureckimi, żydowskimi a pośrednio i perskimi czy arabskimi. Przez wieki kultury mieszały się tu niczym w tyglu. Z drugiej strony usłyszymy kompozycje Raphaela, inspirowane sufickimi wierszami przetłumaczonymi na serbski w XIX wieku.
(...) To muzyka intymna i bliska, do czego też przyzwyczaił Rogiński, pełna szeptu, a jednocześnie mocna głosami Ružičnjaka (...) (albumu) Bardzo pięknego, pełnego wrażliwości na otaczający świat, wypełnionego wyrazami miłości do wielokulturowego świata, styku cywilizacji, gdzie dzieją się rzeczy najciekawsze, gdzie od centrum ważniejsze są pogranicza."
(Michał Wieczorek, Polskie Radio)